"Endüstri 4.0'a Geçmeyen Ayakta Kalamaz"

👤Röportaj: Deniz GÜLDAL

🔍

Temmuz ayının ilk fabrika gezisi düzenlediğimiz Dirinler Makina yüzde yüz yerli üretim, yaptıkları yatırım ve AR-GE merkeziyle bir adım öne çıkıyor. Dirinler Makina Yönetim Kurulu Denetmeni Canan Fidan ile görüşmemizden sonra tüm fabrikayı, çalışma sistemini, ürettikleri makinaları ve iş güvenliğine verdiği önemi görmek için gezme fırsatı yakaladık. Hem 60 ülkeye ihracat yaptıkları makinalarını hem de Endüstri 4.0 adına çok önemli olan ve bitirdikleri DİRİNSSMART ile Dirinler presi gittiği fabrikada kurulan sisteme uyum sağlayarak kendi makin ve üretim bilgilerini fabrikanın sistemine gönderebilecek durumda olacak.

Hangi sektörler için üretim yapıyorsunuz?
Metal işleme makinaları üretimi yapan Dirinler Makina başta otomotiv, beyaz eşya yan sanayi, iklimlen¬dirme (radyatör panel) ve savunma sanayi için de üretim yapıyor. Bizim makinalarımızla, otomotiv ve beyaz eşya yan sanayi de üretim yapıldığı gibi, yeni üretim makinalarımız, tren, metro, demiryolu sektörü parçaları üretimi de yapılabiliyor. Bu üretimlerin Türkiye'de yapılabilmesinde katkımız olmasından gurur duyuyoruz.

YÜZDE 100 YERLİ
Dirinler Makina’nın dünden bugüne aldığı yoldan bahseder misiniz? Nasıl bir yolculuk geçirdiniz?
Kurucumuz Cemal Dirin 1952 yılında kullanılmış preslerin tamir ve bakımını yapmak amacıyla ilk atölyesini açmış, 1967 yılında eksantrik pres üretimine başlamış, 1970 yılında ise Çamdibi’nde ilk üretim tesisini kurdu. 20 ton olarak üretime başlanan preslerin çeşitlerini giderek artırdı ve 150 ton kapasiteye kadar çeşitli presler üretmeye başladı. 1990 yılında fabrikamız AOSB’ye taşındı kısa surede alanımız 60 bin metrekareye genişledi. Dirinler Grup Şirketleri 4 kapalı alanda mekanik ve hidrolik presler, CNC makinaları, pistonlu ve hava kompresörleri ile 15 ton kapasiteli tek parça pik ve sfero dokum imalatı çalışmalarını başarısını hep yükselterek sürdürdü. Cemal Dirin'in 2001 yılında vefatından sonra Dirinler Şirketler Grubu’nun başına oğulları geçti. Grup şirketlerinden Dirinler Makina bugün 60’tan fazla ülkeye ihracat yapan, sürekli büyüyen, gelişen, üreten ülkemizin yüzDe 100 Türk sermayeli özgün şirketlerinden biridir.
Yaklaşık bir senelik bir çalışma sonucunda ürettiğimiz beş eksenli freze 6 metre boyunda ve 3 metre genişliğinde linear motor sürtünmeli makina Temmuz ayında Hindistan'a gönderilecek ve diğer ülkelerden de talep var.

Kardeş şirketimiz Dirinler Sanayi Makinaları da plazma kesim, portal freze, gantry freze ve müşteriye özel terzi işi talaşlı imalat makinaları yapıyor. Dirinler Sanayi Makinaları Drinns markası adı altında ürettiği gantry (gezer köprü), portal ve özel tasarım freze tezgahlarının boyutlarını 60 metre uzunluğa kadar çıkardı. Türkiye’de yerli vagon üretimi için 60 m hareket mesafesine sahip 5 eksenli freze makinası üreten Dirinler aynı zamanda demiryolu sektörünün olmazsa olmazlarından “Yeraltı tekerlek tornası” makinasını da 2018 senesi içerisinde yeni müşterilerine teslim edecek.

AR-GE DEMEK MUTLU MÜŞTERİ DEMEKTİR
AR-GE ve teknolojiye yatırım firmanızın gelişimi için önemli faktörler. Bu konuda ne gibi çalışmalar yapıyorsunuz?
Firmamızda AR-GE konusunda yapılan en büyük yatırım AR-GE merkezi kapsamında özellikle yeni mezun genç mühendislere istihdam imkânı tanınmasıdır. Firma genelinde bütün birimlerde, işe yeni başlayan adaylara süreçle¬re adapte olmak, fabrikayı tanımak ve kendilerini iş stresine girmeden rahatça geliştirebilmeleri adına oryantasyon fırsatı sunulmaktadır. Minimum 2 ay olan bu süre bölüme ve tecrübeye göre değişirken AR-GE bölümünde başlayan mühendisler için ortalama 6 ay kadardır. Bu süreçte kişiler bütün bölümlerde görev alıp, işleyişin parçası olma imkânı bulurken gerekli eğitimleri de görürler ve süreç sonunda görev aldıkları her birim hakkında hazırladıkları sunumları
o bölümün yöneticileri ile paylaşıp, yetkin bir şekilde süreçlerini tamamlar. Firmamızda önem verilen en hassas konular eğitim ve inovasyondur. Mavi ve beyaz yaka tüm personelin ihtiyaç duydukları tüm eğitim taleplerini en kısa sürede karşılanır. Hem eğitim hem de katkısı olacağı düşünülen tüm teknolojik yazılım ve aksamlara ve bunların öğrenilmesi için gerekli eğitimlere yatırımdan asla çekinmiyoruz. AR-GE merkezimizde mevcut ürünlerimizin sürekli iyileştirmesi çalışmaları yanında, müşterilerin özel talepleri doğrultusunda yeni pres tasarımları, yeni teknolojilerin ürünlerimize uygulanması konularında çalışılıyor. Ayrıca üretimin her aşamasında kalite iyileştirmesi ve ölçülebilmesi için test ekipmanları ve simülasyon programları üzerinde projeler üretiyoruz.

60 ÜLKEYE İHRACAT
Yurtdışı pazar payınız nedir? Hangi ülkelere ihracat yapıyorsunuz ve ihracatınızı arttırmak için nasıl bir yol izliyorsunuz?
Dünyada Avrupa ülkelerinin hemen hemen tamamı başta olmak üzere, Amerika, Rusya, güney Amerika, Ortadoğu ve Afrika ülkeri ile 60’tan fazla ülkeye ihracat yapıyoruz. İhracatımızı arttırmak amacıyla yurtdışındaki sektörel fuar katılımları ve ziyaretlerimizi yaparak müşteri ve bayi ağımızı genişletiyoruz. Pazar araştırmasını kendi bünyesinde yapan Dirinler Makina, araştırmalar sonucu hedef ülke pazarında aktif olmak için çaba harcamaktadır.

🔍
Dirinler Makina Yönetim Kurulu Denetmeni Canan Fidan

Ürün lansmanları yaparak, alanındaki fuarlara katılarak, özel konularda bilgilendirme konferansları düzenleyerek sektöre yönelik tanıtım politikamızla, müşteri ziyaretleri ile marka bilinirliğimizi arttırmaya çalışıyoruz.

ÇIRAKLIK OKULU
Kendi çalışanlarınızı kendiniz yetiştiriyorsunuz, bunun size ve öğrencilere ne gibi faydaları var? Sunduğunuz imkanlar nelerdir?
Dirinler Çıraklık Okulu, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde Mesleki Eğitim Merkezi’ne bağlı ola¬rak çalışmalarını yürütüyor. Çocuklarımızı kendimiz yetiştiriyor olmamızın en büyük faydası, çocuk¬larımız fabrikamızın misyon ve vizyonuyla yetişiyorlar, şirket kültürümüzü, disiplinini, çalışkanlığını çok küçük yaşlardan itibaren edinme şansı yakalıyorlar. Çıraklık okulumuz, mesleki ve idari anlamda hem firmamıza hem de ülkemize ekonomik ve teknik açıdan çok faydalı bir eğitim şubesidir. Dirinler Çıraklık Okulu’nda çocuklarımız haftanın 4 günü fabrikada çalışıyor, 1 günü ise teorik ders alıyorlar. Bu sayede hem teorik alt yapı kazanırken hem de bu bilgilerini fabrikada pekiştirme fırsatı yakalıyorlar. Fabrikamızda hem kendi alanlarında son derece bilgi sahibi ustalarımızdan ders alıyorlar hem de Türkçe, matematik, CNC gibi farklı dersleri dışarıdan ek ders talebiyle edinme şansı buluyorlar.

SEKTÖRE ARA ELEMAN KAZANDIRIYOR
Şimdiye kadar kaç öğrenci yetiştirdiniz ve öğrenci olup sizinle çalışmak için ne gibi şartlar gerekli? 2011’den beri faaliyet gösteren okulumuzda, bu seneki mezuniyet dönemimizle birlikte yaklaşık 50’ye yakın öğrenciye meslek edindirmiş olacağız. Dirinler Çıraklık Okulu'na kayıt olmanın yasal olarak temel şartı çocuklarımızın 14-18 yaş aralığında olup, ilkokul mezunu ya da lise terk olmasıdır. Dirinler ailesi olarak, Çıraklık Okulundan mezun ettiğimiz kalfalık belgesini almaya hak kazanan her Dirinler ailesi olarak, Çıraklık Okulundan mezun ettiğimiz kalfalık belgesini almaya hak kazanan her öğrencimize doğrudan fabrikamızda istihdam olanağı sunuyoruz. Bugüne kadar Çıraklık Okulumuzdan mezun ettiğimiz öğrencilerden 21'i fabrikamızda çalışıyor, 9'u vatani görevini yaparken 10 çocuğumuzda sektörde başka firmalarda çalışıyor.

ENDÜSTRİ 4.0 ÜRÜNÜ DRİNSSMART
Endüstri 4.0 üreticinin ve fabrikaların en önemli konuları arasında. Dirinler olarak siz bu yeni sanayi devriminin neresindesiniz? Sizce ülke olarak yakalayabilecek miyiz bu devrimi? Bu devrimin amacı fiziksel dünyanın sanal bir kopyasını oluşturup, her şeyin bir merkeze bağlı olmaksızın bu sanal ortamdan yürütülebildiği akıllı fabrikalar oluşturmaktır. Endüstri 4.0’ın bizim için iki yönü var. Ürünlerimizi endüstri 4.0’a uygun tasarlamak ve üretimimize endüstri 4.0’ı uygulamak. Ürünlerimize uygulamak konusunda ilk projemizi DrinSmart 4.0 bitirdik, bu yarattığımız çözümü standart preslerimize uygulanabilir hale getirmek için çalışmalara başladık. Dirinler presi gittiği fabrikada kurulan sisteme uyum sağlayarak kendi makine ve üretim bilgilerini fabrikanın sistemine gönderebilecek durumda olacak.

Biz robot kullanımını kendi ürünlerimizle birlikte kullanmak için çalışmalar yapıyoruz, amacımız robotların üreticileri ile birlikte çalışarak preslerimizle birlikte çalışmasını projelendirmek.

Kullanıcı uygun bulduğu takdirde bizde bakım onarım için bilgileri alıp makinanın en iyi şartta çalışması için bu verileri kullanabilecek durumda olacağız.

Üretimde bu devrim için henüz bu sürecin geçiş aşamasında yer alıyoruz. Bu yıl faaliyete geçen, etiket ve barkod okuyucu sistemimiz ile üretim (talaşlı imalat) hattında malzeme ve parça izlenebilirliği, tezgah doluluk oranları, duruşlar ve arızalar gibi üretim parametrelerinin takibi yapılabilmektedir. Üretim hattındaki her bölüme konulan bilgisayarlar ve hattın her yerinden görülebilen ekran ile tüm çalışanlar anlık durum takibi yapabilmektedir. Amacımız basamak basamak bunu ilerletip tüm verileri en kolay şekilde toplayan ve raporlayan sistemin kurulmasıdır.

ÜRETİM DEĞERLİDİR

Yerli üretim de diğer önemli konulardan, yerli üretim ve ihracatı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Üretimin her şekli değerlidir, istihdam ve ekonomiye katkı sağlar ancak üretimin katma değeri, üretimi yapan şirkete ve ülkemiz ekonomimize getirdiği katma değer; o üretim için kullanılan hammadde, yarı mamul, insan kay¬nağı ve teknoloji bilgi birikiminin ne kadar bize ait, yerli olduğu ile orantılıdır.

Üretimi yapabilmek için kullanılan girdilerin yarı mamul ve teknoloji bilgisini yerlileştirmek katma değerimizi arttıracaktır. Biz her yeni teknoloji kullanımında var olan bilgileri öğrenmek ve üretimimize uygulamak için dışar¬dan destek alsak da öğrenme sürecini tamamladığımız¬da bu teknolojiyi kendimiz üretecek seviyeye ulaşmak çabasındayız. Bu tür katma değeri yüksek ürünlerin ih¬racatı da tabii ki ülke ekonomisine katkı oranı çok daha yüksek olacaktır.

Akıllı fabrikalar ve robot çalışanlar hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizin bu konudaki çalışmalarınız nelerdir? Sizce robotlar insanların yerine geçecek mi?

Akıllı fabrikalar Endüstri 4.0’ın getirisi olarak karşımıza çıkmaktadır ve çağımızın gerekliliği haline dönüşen bu sisteme adapte olamayan firmalar gelecekte devamlılık sağlayamayacak. Robot çalışanlar ise farklı nedenler ile meydana gelen hata payının, duruşların, kaza oranlarının azalması ve böylece verimliliğin maksimize edilmesi demektir. Sürekli ivmelenerek artan işçilik maliyetlerinin yerini kalıcı olan ham madde ve bakım maliyetlerinin alması anlamına gelir. Bu sebeple firmaların büyümesi ve farklı iş kollarının ortaya çıkması adına bu teknoloji faydalı olacaktır.

Enerji tasarrufu yapan üretim hattına sahip misiniz? Daha fazla enerji tasarrufu ve temiz enerji kullanımı için neler yapıyorsunuz?
Bizim üretimimiz standart seri üretim değil, hat üretimi var demek çok zor. Makinalarımızın tüm parçalarını ken¬dimiz üretiyoruz, her makine neredeyse yeni bir tasarım. Üretimimizin sadece %30 standart presler oluyor ki bun¬larda çok çeşitli büyüklük ve teknolojilerde. Ancak makine kullanımında en verimli enerji tüketimi için birkaç yazılım firması ile ilk görüşmeleri yaptık, daha önceki uygulama¬larının bize ne kadar adapte edilebileceği konusunda çalışmaktalar, eğer uygulanabilir görüldüğü takdirde 2019 yılında bu konuda da çalışmalarımız olacak gibi.